Jak skrócić czas wdrażania pracowników produkcji? Doświadczenia WAGO i metody TWI

Problem tradycyjnego szkolenia stanowiskowego

Tradycyjna nauka polega na przydzieleniu nowej osoby do doświadczonego operatora. Czas i efekt szkolenia zależą jednak od tego, kto uczy. Jeden instruktor szczegółowo wyjaśnia czynności, drugi ogranicza się do pokazu. Jeden zwraca uwagę na jakość, drugi zakłada, że pracownik sam ją zauważy.

W efekcie osoby na tych samych stanowiskach przyswajają różne sposoby pracy. Przy wzroście zatrudnienia czy wdrażaniu nowych produktów prowadzi to do błędów, braków jakościowych, przestojów i strat. Z kolei metoda TWI zakłada ustalenie najlepszego sposobu wykonywania pracy jako punktu wyjścia do nauczania.

Jak wdrażano TWI w WAGO?

Początki (2018 rok). W obliczu intensywnego rozwoju, nowych produktów i linii montażowych firma – z inicjatywy ówczesnego dyrektora zakładów produkcyjnych Sławomira Krawczyka – zaczęła poszukiwać metod usprawnienia produkcji. Ryszard Chodzyński, kierownik Działu Technologicznego WAGO ELWAG, zapoznał się z metodą TWI podczas szkolenia w czeskim Libercu.

Organizacja wdrożenia. Firma wyznaczyła koordynatorkę projektu (Magdalenę Fuławkę-Kwiatek), zapewniła wsparcie kadry kierowniczej, zatrudniła zewnętrznych konsultantów oraz przeprowadziła wewnętrzną rekrutację instruktorów TWI. Równolegle opisano i ustandaryzowano procesy oraz dokumentację.

Efekty po 8 latach. Sławomir Krawczyk wskazuje obecnie na potencjał TWI w złożonych procesach technicznych, a Magdalena Fuławka-Kwiatek podkreśla kluczowe znaczenie zaangażowania zespołu.

Dlaczego doświadczony operator nie zawsze jest dobrym instruktorem?

Doświadczeni operatorzy wykonują kluczowe czynności automatycznie (np. odpowiedni kąt narzędzia, siła docisku czy wyczulony słuch) i często nie potrafią ich wyjaśnić początkującym.

Przykład z „Podręcznika TWI”: operatorka precyzyjnych odlewów bezbłędnie wkładała kruche wałki kwarcowe do otworów, najpierw delikatnie przesuwając końcówkę po powierzchni pod kątem, a dopiero potem prostując wałek. Przez lata prób i błędów wypracowała tę metodę, która chroniła wałki przed łamaniem. Ustalenie tej „tajemnicy” pozwoliło skutecznie przekazać wiedzę nowym pracownikom.

Arkusz Podziału Pracy (APP) – jak przygotować skuteczne szkolenie TWI?

Instruktor musi zaplanować szkolenie, przygotować stanowisko oraz opracować Arkusz Podziału Pracy (APP), który porządkuje informacje w trzech kolumnach:

Główne kroki – logiczny podział operacji na części możliwe do zrozumienia i zapamiętania (a nie rejestrowanie każdego ruchu).

Wskazówki – szczegóły decydujące o poprawności, bezpieczeństwie lub ułatwiające pracę (np. siła, sposób trzymania, kolejność).

Przyczyny – wyjaśnienie, dlaczego dana wskazówka jest ważna i co się stanie, jeśli zostanie pominięta (np. na przykładzie poprawnego wsunięcia płytki obwodów drukowanych w obudowę z uwzględnieniem karbów i prowadnic).

Uproszczony przykład Arkusza Podziału Pracy:

Główny krok	Wskazówka	Przyczyna
Pobierz detal z pojemnika	Chwyć detal za zewnętrzną krawędź	Żeby nie zabrudzić powierzchni roboczej
Ustaw detal w uchwycie	Dosuń detal do prawego ogranicznika	Żeby zachować prawidłową pozycję montażu
Dokręć śrubę	Dokręć do pierwszego wyczuwalnego oporu	Żeby nie uszkodzić gwintu
Sprawdź montaż	Porównaj pozycję znacznika z wzorcem	Żeby wychwycić nieprawidłowe ustawienie przed kolejnym etapem

Ten przykład nie jest gotowym standardem dla każdej firmy. Ma pokazać sposób myślenia: krok, wskazówka, przyczyna.

Ważne: APP to narzędzie instruktora do uporządkowania demonstracji – nie należy mylić go ze szczegółową instrukcją stanowiskową.

Nowe wydanie „Podręcznika TWI” pod patronatem WAGO

Metody te szczegółowo opisują Patrick Graupp i Robert J. Wrona w książce „Podręcznik TWI. Doskonalenie niezbędnych umiejętności przełożonych”. Obejmuje ona obszary: Instruowanie Pracowników, Metody Pracy, Relacje z Pracownikami, a także bezpieczeństwo i rozwiązywanie problemów.

Polskie wydanie z 2026 roku ukazało się pod patronatem WAGO i zawiera przedmowę przedstawicieli firmy opisującą ich 8-letnie doświadczenia z wdrażania TWI. Książka jest dostępna w księgarni leanbooks.pl.